Πρόσφατα Τεύχη

Δείτε με μία ματιά τα πιο πρόσφατα τεύχη από το Ασφαλιστικό Marketing

Ασφαλιστικό Μάρκετινγκ Εξώφυλλο Τεύχος Οκτωβρίου 2016 Ασφαλιστικό Μάρκετινγκ Εξώφυλλο Τεύχος Σεπτεμβρίου  2016 Ασφαλιστικό Μάρκετινγκ Εξώφυλλο Τεύχος Ιουλίου - Αυγούστου 2016Ασφαλιστικό Μάρκετινγκ Εξώφυλλο Τεύχος Ιουνίου 2016 Ασφαλιστικό Μάρκετινγκ Εξώφυλλο Τεύχος Μαΐου 2016 Ασφαλιστικό Μάρκετινγκ Εξώφυλλο Τεύχος Απριλίου 2016 Ασφαλιστικό Μάρκετινγκ Εξώφυλλο Τεύχος Μαρτίου 2016 Ασφαλιστικό Μάρκετινγκ Εξώφυλλο Τεύχος Φεβρουαρίου 2016 Ασφαλιστικό Μάρκετινγκ Εξώφυλλο Τεύχος Ιανουαρίου 2016 Ασφαλιστικό Μάρκετινγκ Εξώφυλλο Τεύχος Δεκεμβρίου 2015 Ασφαλιστικό Μάρκετινγκ Εξώφυλλο Τεύχος Οκτωβρίου 2016

Newsletter

Κάντε εγγραφή στο Newsletter του Ασφαλιστικού Μάρκετινγκ για να λαμβάνετε sneak peaks από τα νέα μας τεύχη αλλά και να μαθαίνετε πρώτοι  για τις προνομιακές μας εκπτώσεις.

[ninja-inline id=786]

Απόσπασμα από το βιβλίο «Προστατέψτε τα χρήματά σας» του Οικονομολόγου Μαρκ Φιορεντίνο που εκδόθηκε πρόσφατα με χορηγό μια ασφαλιστική εταιρεία, την Interamerican.

Αν, όταν ακούτε τη λέξη «εντολή», σας έρχονται στο μυαλό οι γνωστές δέκα εντολές της Βίβλου, σημαίνει ότι είστε ακόμη έτοιμοι να τσιμπήσετε στις συνήθειες, δηλαδή σε μια τοποθέτηση χωρίς ρίσκο, αλλά με αυξημένη απόδοση, που θα σας προτείνουν! Έχετε ακόμα δρόμο για να αποτοξινωθείτε από τις πλύσεις εγκεφάλου που έχετε υποστεί, τόσα πολλά χρόνια, από τους ανθρώπους των αγορών. Μαζί, θα προσδιορίσουμε μια μέθοδο «δίαιτας» που θα σας επιτρέψει να προστατεύσετε και, ταυτόχρονα, να αβγατίσετε τις οικονομίες σας. Δεν υπάρχει κάποιο μαγικό σύστημα, αλλά μπορούμε εύκολα να αποφύγουμε τις παγίδες και – αν και αυτό θα είναι πιο δύσκολο– να επωφεληθούμε από τις ευκαιρίες που θα παρουσιαστούν. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, ξεκινώντας με τις εντολές.

1. Γνωρίστε τον εαυτό σας

Είναι ένα σημαντικό βήμα, ουσιώδες για τη διαχείριση των χρημάτων σας. Σήμερα περισσότερο από ποτέ. Κοιτάξτε μέσα σας και αποδεχτείτε την αλήθεια. Εγώ, για παράδειγμα, πάντα ήθελα να μοιάσω στον Μάρλον Μπράντο, αλλά αναγκάστηκα να συνηθίσω στην ιδέα ότι ήμουν φτυστός ο Τζορτζ Κλούνεϊ και πλέον νιώθω πολύ καλά με τον εαυτό μου. Ας σοβαρευτούμε… Όσον αφορά τη διαχείριση των οικονομιών σας, κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και κάθε απάντηση με τη σειρά της θα διαφέρει. Υπάρχουν προφανή χαρακτηριστικά που σας κάνουν διαφορετικούς. Η ηλικία για παράδειγμα: όταν είστε 30 ετών, δεν διαχειρίζεστε τα χρήματά σας όπως στα 50 σας. Η οικογενειακή σας κατάσταση. Σίγουρα όλοι σας έχετε δει τα ερωτηματολόγια τα οποία σας ζητούν οι τράπεζες να συμπληρώσετε για να «σας γνωρίσουν καλύτερα». Αυτό, βέβαια, δεν τις εμποδίζει να σας πουλήσουν ένα προϊόν που δεν σας ταιριάζει, αρκεί να τους αποφέρει μεγαλύτερη προμήθεια. Συναντάμε, όμως, και χρήσιμες ερωτήσεις. Είναι απαραίτητο. Φτιάξτε, λοιπόν, με την ησυχία σας το πορτρέτο σας.

Ένα αληθινό πορτρέτο, όμως. Για το σκοπό αυτόν, βρείτε το ζώο στο οποίο πιστεύετε ότι μοιάζετε περισσότερο:

– Μυρμήγκι (εύκολη περίπτωση, στοιχηματίζω μάλιστα ότι δεν αγοράσατε εσείς αυτό το βιβλίο, αλλά το δανειστήκατε από κάποιο φίλο).

– Τζιτζίκι (η περίπτωσή σας είναι σχεδόν απελπιστική, αν δεν έχετε αποφασίσει να αλλάξετε).

– Περιστέρι (δηλαδή ένα μυρμήγκι που εμπιστεύεται όλους τους κερδοσκόπους).

– Πρόβατο (δηλαδή ένα μυρμήγκι που παίζει στο χρηματιστήριο χωρίς να γνωρίζει τα μυστικά).

– Ποντικός [δηλαδή ένα μυρμήγκι που παίζει στο χρηματιστήριο γνωρίζοντας τα πράγματα και δεν δείχνει εμπιστοσύνη στους τραπεζίτες, στους οικονομικούς συμβούλους ούτε καν στους φίλους του, που «μαδάει» τα τζιτζίκια (μεταφορικά μιλώντας πάντα) και συνθλίβει τα υπόλοιπα μυρμήγκια].

Θα παρακαλούσα όλους όσοι πιστεύουν ότι ανήκουν σε αυτή την κατηγορία να σταματήσουν να διαβάζουν αυτό το βιβλίο. Δεν μου αρέσουν και δεν με χρειάζονται. Ελπίζω ότι θα κάνετε μια έντιμη ενδοσκόπηση. Εάν όχι, το υπόλοιπο του βιβλίου δεν θα σας χρησιμεύσει σε τίποτα.

* Πέρα από την ηλικία ή την περιουσία, υπάρχει ένας καθοριστικός παράγοντας τον οποίο ξεχνάμε στα παραδοσιακά ερωτηματολόγια διαχείρισης της περιουσίας: ο χαρακτήρας. *

2. Προσδιορίστε τους στόχους σας

• Τι θέλετε να κάνετε με τα χρήματά σας;

• Έχετε πολύ λίγα και θέλετε να τα αυξήσετε επενδύοντάς τα;

• Δεν έχετε καμία ελπίδα. Καλύτερα να παίξετε ένα Λόττο.

• Έχετε πολλά και απλώς δεν θέλετε να τα χάσετε;

 

Tο τελευταίο είναι εύκολο. Λιγότερο από τότε που άρχισε η κρίση, αλλά όπως και να ‘χει είναι εύκολο. Έχετε πολλά και θέλετε ακόμα περισσότερα: Σας καταλαβαίνω, αλλά όποιος θέλει να κερδίσει περισσότερα αναλαμβάνει και μεγαλύτερο κίνδυνο. Έχετε λίγα (τα πάντα είναι σχετικά… ) και θέλετε να τα πολλαπλασιάσετε και να τα προστατεύσετε: Είναι η πιο συχνή περίπτωση. Θα πρέπει να κάνετε δραστικές αλλαγές. Σκοπός σας είναι:

– Να εξασφαλίσετε ένα συμπλήρωμα σύνταξης; Γνωρίζετε ότι οι κυβερνήσεις δεν θα μπορέσουν ποτέ να πληρώσουν τις συντάξεις που έχουν υποσχεθεί τα συστήματα μετά το 2015. Έχετε δίκιο.

– Να μεταβιβάσετε κάποιο κεφάλαιο στα παιδιά σας; Είστε πολύ καλός, εγώ στη θέση σας, κρίνοντας από τον τρόπο που σας μιλάνε, θα τα άφηνα να τα καταφέρουν μόνα τους. Αλλά αυτό θα το αποφασίσετε εσείς.

– Να μην αφήσετε τίποτα στα παιδιά σας, αλλά να συνεχίσετε να ζείτε άνετα (και πάλι τα πάντα είναι σχετικά). Ο καθορισμός των στόχων σας είναι ένα ουσιαστικό βήμα. Και σε αυτή την περίπτωση, δεν χωράει υποκρισία. Να είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας. Και μη φοβάστε να είστε εγωιστές. Σήμερα, με το προσδόκιμο ζωής, προτεραιότητά σας είναι να προστατεύσετε τη σύνταξή σας. Εξάλλου, στοιχηματίζω πως όταν πεθάνετε τα παιδιά σας θα βρίσκονται ήδη πολύ κοντά στη σύνταξη. Ας τα καταφέρουν, λοιπόν, μόνα τους…

3. Καθορίστε το προφίλ του κινδύνου που θα πάρετε

Γνωρίζω πόσα είστε έτοιμοι να κερδίσετε: το μέγιστο. Γνωρίζω πόσα είστε έτοιμοι να χάσετε: τίποτα. Και αν σας πιέσω πολύ, θα μου απαντήσετε, με μισή καρδιά, όσο το δυνατόν λιγότερα. Λυπάμαι που θα σας το πω, αλλά οι απαντήσεις αυτές δεν είναι ικανοποιητικές. Πρέπει να μου δώσετε ένα νούμερο. Ένα ποσοστό. Σε ένα χρονικό ορίζοντα. Θα σας βοηθήσω. Έχετε, για παράδειγμα, 50.000 ευρώ σε ρευστό. Είστε 35 ετών. Με μια καλή δουλειά. Θέλετε να πολλαπλασιάσετε τα χρήματά σας. Δεν τα χρειάζεστε για ένα χρόνο. Σας αρέσει να παίρνετε κάποιο ρίσκο πού και πού, αλλά η γυναίκα σας θα σας… σκοτώσει αν μάθει ότι τα λεφτά που είχατε βάλει στην άκρη για εκείνο το δυαράκι στην εξοχή, το οποίο σκεφτόσαστε να αγοράσετε σε πέντε χρόνια, έγιναν καπνός. Επομένως, μπορείτε να πάρετε το ρίσκο να χάσετε 10%. Ίσως και 15%. Όχι περισσότερο. Αλλά ούτε και λιγότερο, γιατί θέλετε τα χρήματά σας να σας αποφέρουν κάποια καλή απόδοση. Έχετε 400.000 ευρώ σε ρευστό. Είστε 78 ετών, συνταξιούχος: δεν θέλετε να χάσετε τίποτα, ακόμη κι αν δεν κερδίσετε. Στην περίπτωσή σας, τα πράγματα είναι απλά. Το μόνο που μπορείτε να επιδιώξετε είναι το απλό επιτόκιο χωρίς κίνδυνο. Πέρα από το θέμα της ηλικίας ή της αρχικής περιουσίας, υπάρχει ένας καθοριστικός παράγοντας τον οποίο συχνά ξεχνάμε να αναφέρουμε στα παραδοσιακά ερωτηματολόγια διαχείρισης της περιουσίας: ο χαρακτήρας σας. Μπορεί να είστε 30 ετών και να φοβάστε – όταν πρόκειται για τα χρήματά σας δεν είναι καθόλου μεμπτό. Ενώ μπορεί να είστε 70 ετών και να σας αρέσει να ρισκάρετε. Και πάλι, είναι πολύ σημαντικό να ανακαλύψετε τον πραγματικό σας εαυτό. Δεν υπάρχει λόγος να παριστάνετε τους τζογαδόρους, εάν δεν είναι στη φύση σας, ακόμα κι αν διαθέτετε τα μέσα. Πρέπει να αποδεχτείτε τον εαυτό σας όπως ακριβώς είναι! Μόλις ορίσετε το προφίλ κινδύνου σας, μπορούμε εύκολα να ορίσουμε το επενδυτικό σας προφίλ. Σας προτείνω έναν απλό κανόνα: πρέπει να έχετε ως στόχο να κερδίσετε τα διπλά απ’ όσα είστε διατεθειμένοι να χάσετε. Είστε έτοιμοι να δεσμεύσετε τα χρήματά σας για ένα χρόνο και είστε έτοιμοι να χάσετε 5%; Θα πρέπει να προσδοκάτε κέρδος Ι 0%. Απλό δεν είναι;

* Σε όλες τις δίαιτες αδυνατίσματος, θα διαπιστώσετε ότι για να αδυνατίσεις μια λύση υπάρχει: να τρως λιγότερο. *

4. Κάντε δίαιτα

Θα σας ξαφνιάσω. Ίσως και να σας εκνευρίσω. Θα μπείτε στον πειρασμό να πείτε: «Δεν έδωσα τόσα ευρώ για να διαβάσω κάτι τέτοιο, αυτός ο τύπος μάς δουλεύει». Όμως δεν έχω επιλογή, οφείλω να σας πω την αλήθεια. Ο καλύτερος τρόπος για να προστατεύσετε τα χρήματά σας και να αυξήσετε την περιουσία σας είναι να… ΞΟΔΕΥΕΤΕ ΛΙΓΟΤΕΡΑ. Όταν θα έχετε δοκιμάσει, όπως εγώ, όλες τις δίαιτες αδυνατίσματος, θα διαπιστώσετε ότι για να αδυνατίσεις μια λύση υπάρχει: να τρως λιγότερο. Όταν η δίαιτα αυτή αφορά την οικονομία, ισχύουν τα ίδια. Η καλύτερη λύση για να κερδίσεις περισσότερα είναι να ξοδεύεις λιγότερα. Δεν είναι ευχάριστο, το γνωρίζω. Η ζωή είναι πολύ μικρή (πράγμα που είναι λάθος, αφού ζούμε πολύ περισσότερο) και κάπως πρέπει να την απολαύσουμε. Σωστό! Αλλά το τζιτζίκι, που τραγούδησε πολύ το καλοκαίρι, δεν θα τα καταφέρει το χειμώνα … Η επιλογή είναι δική σας. Αλλά κάντε την έχοντας επίγνωση της κατάστασης. Το αποτελεσματικότερο όλων θα είναι μια «κούρα» οικονομικής δίαιτας, δηλαδή λιτότητας. Εάν δεν θέλετε, δεν μπορώ παρά να σεβαστώ την απόφασή σας. Αλλά να ξέρετε ότι αν περιορίσετε τις εξόδους σας για φαγητό, αν αλλάξετε το αυτοκίνητό σας πέντε χρόνια αργότερα από τότε που είχατε προβλέψει, αν κλείσετε την τελευταία στιγμή τις διακοπές σας από το Ίντερνετ, στη χώρα σας και όχι σε κάποιον εξωτικό προορισμό, αν αγοράζετε συστηματικά τα ρούχα σας στις εκπτώσεις, αν δεν πάρετε το τελευταίο smartphone που μόλις κυκλοφόρησε, κ.λπ., τότε θα κερδίσετε περισσότερα χρήματα από οποιαδήποτε θαυματουργή τοποθέτηση. Τα επόμενα χρόνια θα είναι δύσκολα για την οικονομία. Μπαίνουμε σε μια μεγάλη περίοδο ισχνής ανάπτυξης (αν θα υπάρχει κιόλας ανάπτυξη), γι’ αυτό σκεφτείτε το καλά. Κάθε άσκοπη δαπάνη ισοδυναμεί με μια τοποθέτηση που θα έχει έντονα αρνητική απόδοση. Σας είχα πάντως προειδοποιήσει: η δική μου μέθοδος δίαιτας θα είναι αυστηρή…

 

5. Βελτιώστε τη σχέση σας με την ακίνητη περιουσία

Κρατάτε στα χέρια σας ένα εγχειρίδιο «επιβίωσης» για τα χρήματά σας, αλλά δεν μπορούμε να μιλάμε για χρήματα σε έναν Γάλλο (ακόμη περισσότερο σε έναν Έλληνα), χωρίς να ασχοληθούμε με το θέμα της ακίνητης περιουσίας, ειδικά μετά τη μεγάλη έκρηξη τιμών, που είχαμε επί πολλά χρόνια. Διότι τα χρήματα που ορισμένοι έχουν εξοικονομήσει προορίζονται, πολύ συχνά, για την απόκτηση ενός ακινήτου. Αλλά και για όλους όσοι έχουν μεγάλη περιουσία, τα ακίνητα αποτελούν συχνά το πρωταρχικό μέσο επένδυσης. Τα ακίνητα είναι η τοποθέτηση με την οποία οι Γάλλοι (και οι Έλληνες) είναι πιο στενά συνδεδεμένοι. Συνιστούν μάλιστα γι’ αυτούς το πραγματικό κεφάλαιο συνταξιοδότησής τους. Ας απαντήσουμε, κατ’ αρχάς, σε μια βασική ερώτηση που θέτουν όλοι όσοι δεν είναι ιδιοκτήτες ακινήτων: Είναι σωστό να αγοράσω την πρώτη κατοικία μου; Εάν θέσετε αυτή την τόσο απλή όσο και ουσιαστική ερώτηση σε έναν ειδικό, δεν θα πάρετε ποτέ μια ξεκάθαρη απάντηση. Αντιθέτως, θα σας γεννηθούν ένα σωρό ερωτήματα, που θα σας δημιουργήσουν περισσότερες σκοτούρες παρά λύσεις. Με μια δόση ανάλυσης για τις τιμές των ακινήτων, οι οποίες είναι πάντα φθηνές κατά τους κτηματομεσίτες και τις ειδικές εφημερίδες και πάντα πολύ ακριβές για εσάς που θα πρέπει να πληρώσετε το τίμημα. Παρ’ όλα αυτά, η απάντηση είναι προφανής και βασίζεται σε ορισμένες ξεκάθαρες αρχές:

 

1. Εξαιρούμε τις περιόδους κατά τις οποίες έχει δημιουργηθεί φούσκα στα ακίνητα (σε μια τέτοια περίοδο οι Φίλοι σας, που δεν ασχολούνται και πολύ με τα ακίνητα, κερδίζουν περισσότερα χρήματα αγοράζοντας και πουλώντας ένα χρόνο αργότερα δυάρια και τριάρια παρά κάνοντας τη δουλειά τους – κερδίζεις χρήματα απλώς από την υπόσχεση πώλησης). Είναι αδύνατο να προβλέψει κανείς τις τιμές των ακινήτων. Όλοι κάνουν λάθος. Κυρίως οι ειδικοί.

 

2. Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το να είναι κανείς άστεγος, όταν χάνει τη δουλειά του ή βγαίνει στη σύνταξη.

* Ο περιορισμός των προσωπικών εξόδων κερδίζει περισσότερα χρήματα από οποιαδήποτε τοποθέτηση. Κάθε άσκοπη δαπάνη ισοδυναμεί με τοποθέτηση που έχει έντονα αρνητική επίδοση. *

3. Τα επιτόκια είναι ένα βασικό ζήτημα, όταν αποφασίζει κανείς να αποκτήσει ακίνητη περιουσία. Μετά μάλιστα την κρίση του 2008, είναι πολύ χαμηλά. Μπορούν βέβαια να πέσουν κι άλλο, αλλά ιστορικά είναι σε πολύ ελκυστικά επίπεδα. Επομένως, τα συμπεράσματα είναι απλά: Πρέπει να αγοράσετε την πρώτη κατοικία σας όσο πιο σύντομα γίνεται, όσο πιο νέοι είστε, ειδικότερα αν:

– δεν βρισκόμαστε σε περίοδο φούσκας,

– τα επιτόκια είναι χαμηλά,

– η δική σας συμμετοχή φθάνει στο 20%, ιδανικά 30%, το λιγότερο, μετά την πληρωμή των συμβολαιογραφικών και λοιπών εξόδων.

 

ΑΛΛΑ ΚΥΡΙΩΣ ΑΝ: – μπορείτε να έχετε μια καλή εικόνα για το εισόδημά σας στην επόμενη πενταετία και κρίνετε ότι αυτό σας επιτρέπει να απορροφήσετε το βάρος της αποπληρωμής του στεγαστικού δανείου, το οποίο δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το ένα τρίτο των καθαρών εσόδων σας μετά τους φόρους. Γιατί πενταετία; Διότι στο σημερινό οικονομικό περιβάλλον είναι δύσκολο, αδύνατο θα λέγαμε, να προβλέψει κανείς το μέλλον πέρα από αυτό το διάστημα και μέσα σε πέντε χρόνια, στη χειρότερη περίπτωση (λυπάμαι, αλλά εξετάζω πάντα τη χειρότερη περίπτωση), εάν πουλήσετε επί ζημία, θα ανακτήσετε τουλάχιστον το ποσό της δικής σας συμμετοχής. Είναι προφανές ότι, αν έχετε διαθέσιμα χρήματα και δεν χρειάζεστε δάνειο, αγοράζετε την πρώτη κατοικία σας. Μπορείτε βέβαια να ζείτε στο ενοίκιο και να επενδύετε τα χρήματά σας, ίσως να είναι κερδοφόρο, αλλά δεν θα σας το συνιστούσα. Αλήθεια, τι πιστεύετε για τα ακίνητα ως επένδυση για εισόδημα; Έχετε διαθέσιμα χρήματα: είναι καλή ιδέα να δανειστείτε για να αγοράσετε διαμερίσματα, τα οποία θα παρέχετε προς ενοικίαση; Και σε αυτή την περίπτωση, η απάντηση είναι αρκετά απλή. Η απόδοση της ενοικίασης ακινήτων που προορίζονται για κατοικία –κανείς δεν θα σας το πει, γιατί πολλοί έχουν ίδιον όφελος– στην καλύτερη περίπτωση είναι μέτρια, τις περισσότερες φορές μηδαμινή. Αν δεν σας αρέσουν τα μαστορέματα (τα μισθωμένα ακίνητα φθείρονται συχνά από τους ενοικιαστές και αν δεν «πιάνουν» τα χέρια σας η επισκευή τους θα σας κοστίσει ακριβότερα από τα ενοίκια που εισπράξατε μέσα σε δύο χρόνια) και αν δεν σας αρέσουν οι καβγάδες ή αν είστε συναισθηματικός τύπος (αν αρχίσετε να κλαίτε, όταν ο ενοικιαστής σάς πει: «Έχω καθυστερήσει έξι μήνες τα νοίκια μου, λυπάμαι αλλά έχασα τη δουλειά μου και δεν έχω άλλους πόρους»), το μόνο όφελος από την ενοικίαση ακινήτων δεν είναι, όπως θα σας πουν όλοι, η απόδοση (καθότι μηδαμινή ή ελάχιστη), είναι η υπεραξία που μπορείτε να προσδοκάτε, δηλαδή η άνοδος της τιμής του ακινήτου σας σε σχέση με την τιμή στην οποία το αγοράσατε (συμπεριλαμβανομένων των εξόδων), με την προϋπόθεση όμως ότι θα έρθει κάποια στιγμή η (κατάλληλη) ώρα να πουλήσετε. Να έχετε λοιπόν υπόψη σας ότι, όσον αφορά την ενοικίαση ακινήτων, ποντάρετε μόνο στην ανοδική κίνηση της κτηματαγοράς, καθώς πρόκειται για επένδυση η απόδοση της οποίας υπονομεύεται από διάφορους αστάθμητους παράγοντες. Ποντάρετε, αυτή είναι η σωστή λέξη, γιατί κανείς δεν μπορεί να προβλέψει την εξέλιξη των τιμών των ακινήτων, έστω και αν στο παρελθόν για μεγάλα χρονικά διαστήματα τα ακίνητα σημείωναν μεγάλη άνοδο.

* Πρέπει να αγοράσετε την πρώτη κατοικία σας όσο πιο σύντομα γίνεται, όσο πιο νέοι είστε, ειδικότερα αν: δεν βρισκόμαστε σε περίοδο φούσκας, τα επιτόκια είναι χαμηλά και η δική σας συμμετοχή φθάνει στο 20%, ιδανικά 30%, το λιγότερο, μετά την πληρωμή των συμβολαιογραφικών και λοιπών εξόδων. *

6. Δείτε τον εαυτό σας σαν μια «πίτα»

Γνωρίζετε το προφίλ σας. Έχετε περιορίσει τα έξοδά σας. Έχετε καταλάβει ότι η τράπεζα είναι αυτή που πρέπει να βρίσκεται στην υπηρεσία σας και όχι το αντίστροφο. Έχετε διευθετήσει τη σχέση σας με την ακίνητη περιουσία – δεν θα αναφερθούμε ξανά στο θέμα, γιατί θα επικεντρωθούμε στη διαχείριση των χρημάτων σας. Και τώρα, τι κάνουμε; Θα κάνουμε μια πίτα! Ένα όμορφο διάγραμμα δηλαδή, όπου θα απεικονίζεται η ιδεατή κατανομή των χρημάτων σας ανά είδος επενδυτικού προϊόντος. Ας αρχίσουμε από τα βασικά της κατανομής των στοιχείων του ενεργητικού σας. Μάλιστα, ενεργητικού. Ξέρω ότι ο όρος σάς ακούγεται κάπως περίεργα, μπορεί να είναι άχαρος και μπορεί να φαίνεται μυστικιστικός σε όλους όσοι δεν τον γνωρίζουν ήδη, αλλά, αλίμονο, μην προσπεράσετε αυτήν τη σελίδα, είναι σημαντική. Ο όρος «ενεργητικό» χρησιμοποιείται ευρέως στις τοποθετήσεις: μετρητά, μετοχές, ομόλογα, χρηματοοικονομικά προϊόντα κ.λπ. Η διασπορά των στοιχείων ενεργητικού περιλαμβάνει την κατανομή των οικονομιών σας ανά κατηγορία τοποθετήσεων. Ας φανταστούμε έναν κόσμο όπου υπάρχουν μόνο τρεις κατηγορίες χρηματοοικονομικών προϊόντων:

1. Μετρητά ή ισοδύναμα χρήματος, δηλαδή άμεσα ρευστοποιήσιμες επενδύσεις, όπως οι τοκοφόροι καταθετικοί λογαριασμοί, το ειδικό βιβλιάριο ταμιευτηρίου ή άλλοι αποταμιευτικοί λογαριασμοί, καθώς και τα αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων.

2. Μετοχές (ή Μετοχικά Αμοιβαία Κεφάλαια).

3. Ομόλογα (κρατικά ή εταιρικά) (ή Ομολογιακά Αμοιβαία Κεφάλαια).

Τα μετρητά θεωρούνται επένδυση μηδενικού κινδύνου (αλλά και μηδενικής ή σχεδόν μηδενικής απόδοσης). Οι μετοχές θεωρούνται η πιο επικίνδυνη επένδυση. Τα ομόλογα θεωρούνται επένδυση με περιορισμένο κίνδυνο διότι, αν φτάσουμε έως τη λήξη τους, ο επενδυτής παίρνει πίσω το αρχικό του κεφάλαιο. Ας δούμε μερικά παραδείγματα. Ένας νέος που αγαπά τον κίνδυνο θα έχει 0% σε μετρητά, 0% σε ομόλογα και Ι00% σε μετοχές. Πρόκειται για μια «επιθετική» διασπορά. Ένας ώριμος κύριος θα έχει 0% σε μετοχές, ίσως Ι0% σε ομόλογα και 90% σε μετρητά. Πρόκειται για μια «άκρως συντηρητική» διασπορά. Ένας άντρας 49 ετών, ο οποίος, παρόλο που έχει καλή δουλειά, δεν μπορεί να είναι εντελώς σίγουρος για την ασφάλεια που του παρέχει η εργασία του, για ένα διάστημα μεγαλύτερο των τριών ετών (σε έναν κόσμο όπου ένας Ινδός κάνει ό,τι κάνετε κι εσείς, ίσως και καλύτερα, και αμείβεται με το ένα δέκατο του δικού σας μισθού και ένας Κινέζος με το ένα δέκατο πέμπτο), θα έχει μια «ισορροπημένη» κατανομή: 20% σε μετρητά, 40% σε μετοχές, 40% σε ομόλογα. Το πορτρέτο σας θα πρέπει να μοιάζει με μια πίτα κομμένη σε άνισα κομμάτια. Όμως, την πίτα αυτή πρέπει να την αναδιανέμετε κάθε τόσο, διότι θα αλλάζει σε συνάρτηση με την προσωπική και την επαγγελματική σας κατάσταση, τους επενδυτικούς στόχους σας και τις εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ποιος ο λόγος να έχετε πάντα το διάγραμμα της δικής σας πίτας; Είναι απλό. Μόνον έτσι θα μπορείτε να βλέπετε ανά πάσα στιγμή εάν οι οικονομίες σας κατανέμονται σύμφωνα με τις επιθυμίες σας και, κυρίως, εάν οι επενδύσεις σας αντιστοιχούν στο προφίλ του κινδύνου που επιλέξατε. Πολύ συχνά παρασυρόμαστε και επενδύουμε σε προϊόντα που δεν αντιστοιχούν ούτε στις ανάγκες μας ούτε στο προφίλ μας. Σχεδιάζοντας τη δική σας πίτα, θα το αντιλαμβάνεστε αμέσως και θα μπορείτε να ενεργείτε αναλόγως. Η πίτα αντικατοπτρίζει το φροϊδικό και χρηματοοικονομικό Υπερεγώ. Θα πρέπει να ευθυγραμμίσετε το Εγώ σας με το Υπερεγώ σας.

7. Κάψτε τους καταλόγους χρηματοοικονομικών προϊόντων…

Ένας επενδυτικός οδηγός μοιάζει με έναν παλιό τηλεφωνικό κατάλογο της δεκαετίας του 1960, με κιτρινισμένες σελίδες –ακόμα κι αν ο οδηγός είναι καινούργιος–, με περιγραφές προϊόντων που μοιάζουν (και συχνά είναι… ) ακατανόητα, η ανάγνωση των οποίων σας σπρώχνει κατευθείαν στα χέρια Ψυχολόγου για να γιατρέψει την κατάθλιψή σας ή ενός τραπεζικού συμβούλου (και μάλλον αυτός είναι ο πραγματικός στόχος). Ψάχνετε για μια καλή τοποθέτηση; Κανένα πρόβλημα… Πλησιάστε, πλησιάστε! Υπάρχουν τα PERP, PERCO, ΡΕΑ, ασφαλιστήριο ζωής και επενδύσεων, κεφάλαια ARIA, εκτός κι αν θέλετε έναν απλούστερο ΟΣΕΚΑ ή προνομιούχες μετοχές μιας εταιρείας με έναν καλό Ρ/Ε. Θα παίρνατε ένα call, ένα put, ένα warrant, ένα turbo, ένα tracker, ένα FCPI, FCPR, FIP ISF ή μη! Με μια γεύση από LΒΟ, ΡΙΡΕ, αμοιβαία κεφάλαια υψηλού κινδύνου ή κεφάλαια αναπτύξεως… Να συνεχίσω; Καταλάβατε το στόχο: να σας κάνουν να νιώσετε τόσο αδαής, ώστε να φτάσετε στο σημείο να πείτε: «Τα οικονομικά δεν είναι το δυνατό μου σημείο… ».

Και τότε να πέσετε στην αγκαλιά των «ειδικών», η πλειονότητα των οποίων, αν ήμασταν ακόμη στην εποχή της Άγριας Δύσης, θα έπρεπε να εγκαταλείψει την πόλη με «πίσσα και πούπουλα». «Μη φοβάσαι, καλή μου Κοκκινοσκουφίτσα, έλα στη γιαγιά σου, για να μπορέσω να δω καλύτερα τα λεφτά σου και να τα… καταβροχθίσω». Στη χειρότερη περίπτωση, θα καταστραφείτε, αλλά θα σας υποσχεθούν το ίδιο πράγμα που υπόσχονταν το Μεσαίωνα στους Φτωχούς Γάλλους χωρικούς: μια καλή ζωή σε έναν άλλο κόσμο. Γι’ αυτό, λοιπόν, πετάξτε στα σκουπίδια όλους τους επενδυτικούς οδηγούς, οι οποίοι στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτε περισσότερο από καλά σχεδιασμένους καταλόγους προϊόντων. … ΚΑΙ ΦΤΙΑΞΤΕ ΧΑΡΤΙΝΕΣ ΣΑΪΤΕΣ ΜΕ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΤΑ ΕΙΔΙΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΚΑΘΕ ΕΤΟΥΣ. Τον Ιανουάριο, μέσα στο καταχείμωνο, ένα μόνο λουλούδι ανθίζει: οι ειδικές εκδόσεις του είδους «Πού να επενδύσετε τα χρήματά σας το 2012». Σελίδες γεμάτες με συμβουλές από τους ειδικούς επενδύσεων, που εμφανίζονται χαμογελαστοί και όμορφα φωτογραφημένοι (ξέρω τι σας λέω, το κάνω κι εγώ τακτικά) και μοιράζονται μαζί σας τις προβλέψεις τους για όσα θα συμβούν τη νέα χρονιά. Έχουν σχεδόν τις ίδιες πιθανότητες να πέσουν μέσα όσο και η Ελιζαμπέτ Τεσιέ που εμφανιζόταν τη χρυσή εποχή της αστρολογίας στο τηλεοπτικό κανάλι France 2, αλλά επιδεικνύουν τέτοια σιγουριά που σε αποστομώνει. Κάθε συνέντευξη πρέπει να περιέχει μια φράση-σοκ: «Ο CAC40* θα ανέβει κατά 20% το 2012», «ο χρυσός είναι η μοναδική επένδυση για τα επόμενα πενήντα χρόνια», «Αγοράστε κινεζικές μετοχές, γιατί η Κίνα θα γίνει κυρίαρχος του κόσμου σε πέντε χρόνια», «Βγάλτε όλα σας τα χρήματα από το ειδικό βιβλιάριο ταμιευτηρίου, γιατί οι αγορές θα ανεβούν», «Παίξτε στο Χρηματιστήριο Πρώτων Υλών» … Θα βρεθείτε αντιμέτωποι με εκατοντάδες συμβουλές, οι οποίες, κατά κανόνα, είναι ίδιες μεταξύ τους. Είναι ίδιες γιατί είναι προτιμότερο για έναν «ειδικό» να μη διακινδυνεύει κάτι που δεν το λένε και όλοι οι άλλοι. Θα σας εξηγήσω το πώς οι «ειδικοί» κατασκευάζουν τις προβλέψεις τους γι’ αυτού του είδους τα δημοσιεύματα.

* Πολύ συχνά παρασυρόμαστε και επενδύουμε σε προϊόντα που δεν αντιστοιχούν ούτε στις ανάγκες μας ούτε στο προφίλ μας. *

Ας πάρουμε το παράδειγμα του CAC40. Φανταστείτε ότι πέρυσι ο CAC40 ανέβηκε. Τον Ιανουάριο, το 90% των ειδικών θα προβλέψει πως η άνοδος θα συνεχιστεί και του χρόνου. Το θεωρούν φυσιολογικό, αφού σημείωσε άνοδο το χρόνο που πέρασε. Αλλά δεν αρκεί. Χρειάζεται κάτι απτό. Αυτό αναζητά ο δημοσιογράφος, ψάχνοντας την είδηση που θα προκαλέσει αίσθηση… Τα πράγματα, εν προκειμένω, είναι ακόμα πιο απλά. Παίρνετε την άνοδο της φετινής χρονιάς, την πολλαπλασιάζετε επί 75% και έχετε την εκτίμηση που θα κάνουν, κατά μέσο όρο, οι μεγάλοι επαγγελματίες των χρηματοοικονομικών προβλέψεων. Να κάνουμε μια δοκιμή; Σας χρίζω «επικεφαλής οικονομολόγο επί των οικονομικών προβλέψεων σε μια από τις μεγαλύτερες γαλλικές τράπεζες». Άσκηση: Έστω ότι ο CAC40 σημείωσε άνοδο Ι 0% το 2011. Στις 4 Ιανουαρίου 2012 σας παίρνει συνέντευξη μια μεγάλη εφημερίδα και ζητά την πρόβλεψή σας για την απόδοση του CAC40 το 2012. Τι πρέπει να απαντήσετε; Απάντηση: Πρώτα απ’ όλα πρέπει να πάρετε ένα ύφος περίσκεψης και προβληματισμού και ταυτόχρονα έκπληκτοι να πείτε: «Δύσκολη η ερώτησή σας, δεν είμαι μάντης, ούτε έχω καμιά κρυστάλλινη σφαίρα». Ο δημοσιογράφος θα απαντήσει με ένα μειδίαμα συνενοχής: «Οι αναγνώστες μας σας γνωρίζουν και σας εκτιμούν (ο οικονομολόγος δουλεύει για μια τράπεζα που διαφημίζεται συχνά σε αυτή την εφημερίδα… ), θέλουν ένα νούμερο».

Ο οικονομολόγος-βεντέτα (τι βεντέτα δηλαδή, αφού μέχρι και τα παιδιά του τον θεωρούν χαμένο) παίρνει το ύφος τού δήθεν ενοχλημένου. Ακολουθεί μικρή παύση. Ο σταρ μισοκλείνει τα μάτια, αφήνεται να καταληφθεί από το θεό του Χρηματιστηρίου και ξαφνικά αναφωνεί: «7,5%!». Απάντηση δημοσιογράφου: «Θαρραλέος και ακριβής. Σας ευχαριστώ. Θα έρθουμε να σας δούμε του χρόνου και αλίμονό σας αν έχετε άδικο». Ο δημοσιογράφος θα πάει πράγματι να τον δει την επόμενη χρονιά. Δεν θα αναφερθεί ποτέ στο λάθος που έκανε τον Ιανουάριο, αφού ο CAC40 αντί να ανεβεί κατά 7,5%, έπεσε κατά 22%. Και θα βαλθεί ξανά να του λέει πόσο οι αναγνώστες εκτιμούν αυτόν το σπουδαίο ειδικό στα θέματα των αγορών. Χωρίς το παραμικρό σχόλιο, όχι μόνο εξαιτίας της διαφήμισης που έχει πάρει το μέσο ενημέρωσης, αλλά επειδή όλοι οι υπεύθυνοι θα έχουν κάνει την ίδια πρόβλεψη, και όσον αφορά τους επαγγελματίες, που ενδιαφέρονται περισσότερο για τη δουλειά τους παρά για το μέλλον των χρημάτων σας, καλύτερα να σφάλουν όλοι μαζί από το να πουν πραγματικά αυτό που σκέφτονται και να είναι οι μόνοι που θα έχουν δίκιο ή άδικο. Οι λιγότερο γνωστοί ή οι πιο θαρραλέοι –και υπάρχουν μερικοί- θα αποκαλύψουν τις μύχιες σκέψεις τους και θα βρεθούν να μη συναινούν. Γιατί οι λιγότερο γνωστοί; Διότι είναι ένας τρόπος να γίνουν γνωστοί: αν όλοι λένε ότι ο CAC40 θα ανέβει κατά 7,5% και είστε ο μόνος που λέει ότι θα πέσει κατά 25%, δύο τινά μπορεί να συμβούν: Ο CAC40 ανεβαίνει, εσείς σφάλατε, ήσαστε άγνωστος και παραμένετε άγνωστος. Ο CAC40 πέφτει, είστε ο «μόνος που προέβλεψε το κραχ». Ξέρω τι σας λέω. Αυτό έκανα το καλοκαίρι του 1987, όταν ήμουν 27 ετών, και κατόρθωσα να φιγουράρω σε όλες τις εφημερίδες. Προσπαθώ πλέον να ανήκω στους θαρραλέους. Σε αυτούς, δηλαδή, που δεν συναινούν ηθελημένα, σφάλλουν όπως και οι υπόλοιποι, αλλά τουλάχιστον το κάνουν επειδή είναι αυτό που πραγματικά πιστεύουν ότι θα συμβεί.

8. Πάρτε το χρηματοοικονομικό μέλλον στα χέρια σας

Είναι πιο εύκολο να εξουσιοδοτείτε κάποιον, να αγοράζετε έτοιμα προϊόντα, να εμπιστεύεστε τον τραπεζίτη σας, να ακούτε κάποιο σύμβουλο, να ακολουθείτε τυφλά έναν γκουρού, να υπογράφετε ένα συμβόλαιο για μια επένδυση λέγοντας στον εαυτό σας ότι δεν καταλαβαίνετε τίποτα από οικονομικά και ότι θα κρίνετε από το αποτέλεσμα, αλλά, λυπάμαι που σας το λέω, έτσι δεν κάνετε τίποτα. Οι Γάλλοι άρχισαν να ασχολούνται με τα μαστορέματα επειδή είχαν ελεύθερο χρόνο, αλλά κυρίως γιατί είχαν βαρεθεί να τους κοροϊδεύουν οι τεχνίτες, που δεν ήταν ποτέ διαθέσιμοι όταν τους χρειάζονταν, που χρέωναν υπερβολικά τις υπηρεσίες τους και αισχροκερδούσαν με τις τιμές των ανταλλακτικών. Λοιπόν, το ίδιο θα πρέπει να κάνετε με τις οικονομίες σας. Πρέπει να καταπιαστείτε με το αντικείμενο. Να μάθετε, να κατανοήσετε, να εξετάσετε προσεκτικά, να συγκρίνετε, να συζητήσετε, να διαπραγματευτείτε. Αυτό απαιτεί δουλειά. Είναι, όμως, μια δουλειά απαραίτητη, η οποία σύντομα θα αποδειχθεί εξαιρετικά επωφελής. Εάν γνωρίζετε τι χρειάζεστε, τι ψάχνετε, η τράπεζα θα γίνει πολύ σύντομα ένας συνεταίρος, ο τραπεζίτης σας θα σας κατατάξει στην κατηγορία των «μυημένων» και στην επόμενη διαδρομή θα αρχίσει να χρησιμοποιεί το ταξίμετρο, αποφεύγοντας τις εξωφρενικές χρεώσεις, όπως συμβαίνει με τα ταξί στους εξωτικούς προορισμούς. Η διαχείριση των οικονομιών σας απαιτεί δουλειά. Δεν χρειάζεται μισή ώρα την ημέρα, όπως συνιστάται με την άθληση, αν θέλετε να είστε σε φόρμα. Όχι! Μερικά λεπτά, σε τακτά χρονικά διαστήματα, αρκούν. Ακολουθώντας όμως συγκεκριμένο πρόγραμμα: μελέτη των αποδόσεων που είχαν οι οικονομίες σας (πόσο, πραγματικά, σας απέφεραν;), ενημέρωση της γνωστής πλέον πίτας σας, ανάγνωση μερικών κατανοητών αναλύσεων οικονομικού και χρηματοοικονομικού περιεχομένου, μελέτη πιθανών επενδυτικών ιδεών που θα έχετε συλλέξει. Στην αρχή, θα δυσανασχετείτε, αλλά πολύ σύντομα η όλη ιστορία θα σας συνεπάρει και στοιχηματίζω ότι θα αφιερώνετε περισσότερο χρόνο απ’ ό,τι νομίζατε στην αρχή… Εν πάση περιπτώσει, δεν έχετε επιλογή. Θα πρέπει να το κάνετε, για να καταλάβετε και να κερδίσετε αυτοσεβασμό.

* Δείκτης Μετοχών Υψηλής Κεφαλαιοποίησης στο Χρηματιστήριο του Παρισιού. Ο αντίστοιχος στο Χρηματιστήριο Αθηνών είναι ο δείκτης Υψηλής Κεφαλαιοποίησης FTSE/XA Large Caρ, που περιλαμβάνει 25 μετοχές.